Booking.com uitspraak: terug naar kantoor?

Thuiswerken is voor veel werknemers na de coronacrisis niet meer weg te denken. Tegelijk willen steeds meer werkgevers dat werknemers vaker op kantoor aanwezig zijn. Mag een werkgever werknemers verplichten om (meer) naar kantoor te komen?

Mag je werknemers verplichten naar kantoor te komen?

Deze vraag speelde recent bij Booking.com. Tot 2020 werkten werknemers van dit bedrijf in beginsel op kantoor. Alleen met toestemming van de manager mochten zij vanuit huis werken.

Dat veranderde door de coronamaatregelen. Toen de lockdown werd afgekondigd sloot het kantoor en moesten alle medewerkers van de ene op de andere dag thuiswerken.

Na afloop van de coronacrisis voerde Booking.com beleid in waarbij werknemers werden aangemoedigd om minimaal 40% van de werktijd op kantoor aanwezig te zijn. In de praktijk bleek echter dat slechts 27% van het personeel aan dit percentage voldeed. Dat was voor Booking.com aanleiding om het beleid aan te passen. Aanwezigheid op kantoor voor 40% van de werktijd moest niet langer worden aangemoedigd, maar moest verplicht worden gesteld.

Booking.com verzocht de ondernemingsraad om in te stemmen met deze wijziging. De ondernemingsraad weigerde die instemming.

Daarom vroeg Booking.com de rechter om vervangende toestemming. Een rechter kan die toestemming alleen verlenen als het besluit van de ondernemingsraad onredelijk is of als sprake is van zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen.

Wat oordeelde de rechter?

De rechter verleende bij uitspraak van 28 oktober 2026 vervangende toestemming om het thuiswerkbeleid te wijzigen.

Volgens de rechter is aannemelijk dat fysieke aanwezigheid op kantoor bijdraagt aan onderlinge verbinding, opleiding en ontwikkeling en effectieve samenwerking tussen teams en teamleden.

Daarbij is volgens de rechter niet doorslaggevend of het voorgenomen beleid noodzakelijk is. Bij vervangende toestemming gaat het erom of Booking.com het besluit in redelijkheid kan nemen. De rechter oordeelt dat ook besluiten die niet noodzakelijk zijn, toch in redelijkheid kunnen worden genomen. Dat er mogelijk alternatieven bestaan voor wijziging van het beleid, maakt dat niet anders.

Het belang van Booking.com is volgens de rechter zonder twijfel een redelijk belang. De rechter oordeelt dat de belangen die de ondernemingsraad naar voren heeft gebracht daar niet tegenop wegen.

Daarom mag Booking.com haar werknemers verplichten om ten minste 40% van de werktijd op kantoor door te brengen.

Wat woog mee in dit oordeel?

Voor de rechter was bij het verlenen van de vervangende toestemming van belang dat:

• het overlegtraject met de ondernemingsraad voldoende uitgebreid en zorgvuldig was geweest;
  
• Booking.com haar werknemers met een verplichte aanwezigheid van 40% "bepaald niet overvraagt";
  
• een overgangsperiode van zes maanden geldt, waarin het beleid wel geldt maar nog niet wordt gehandhaafd;
  
• een uitzonderingsclausule geldt voor werknemers die vanwege aantoonbare persoonlijke omstandigheden tijdelijk niet 40% op kantoor aanwezig kunnen zijn; en
  
• het aantal (geconcentreerde) werkplekken op kantoor wordt uitgebreid.

Kan iedere werkgever werknemers nu verplichten om naar kantoor te komen?

Nee, niet automatisch.

Deze uitspraak laat zien dat het redelijk kan zijn om werknemers te verplichten een deel van de werktijd op kantoor aanwezig te zijn. Dat betekent echter niet dat iedere werkgever vanaf nu dezelfde verplichting kan invoeren.

De belangen van de onderneming moeten steeds per geval worden afgewogen tegen de belangen van de ondernemingsraad.

Zo weigerde de rechter in 2025 nog om vervangende toestemming te verlenen aan Asus Europe voor het voorgenomen besluit om werknemers drie dagen per week op kantoor te laten werken. Asus Europe is daartegen in hoger beroep gegaan. De zitting heeft inmiddels plaatsgevonden. De uitspraak in hoger beroep moet nog volgen.

Ook de ondernemingsraad van Booking.com heeft bekendgemaakt in hoger beroep te gaan. Tot die tijd is de uitspraak van 28 oktober 2026 uitvoerbaar bij voorraad. Dat betekent dat Booking.com het nieuwe beleid mag doorvoeren, totdat een rechter anders oordeelt.

Tips voor jouw onderneming

Wij merken dat ondernemingen, mede in het licht van deze uitspraak, het thuiswerkbeleid heroverwegen.

Overweeg je ook om jouw thuiswerkbeleid te wijzigen? Dan is het belangrijk dat dit proces zorgvuldig verloopt. Betrek de ondernemingsraad tijdig, zorg voor een beleid dat past bij jouw organisatie, onderzoek of aanpassingen op locatie nodig zijn om werken op kantoor te faciliteren en onderbouw het belang bij deze wijziging goed.

Neem contact met ons op

Wil je van gedachten wisselen over het thuiswerkbeleid binnen jouw onderneming? Wij adviseren en begeleiden je graag. Neem contact op met Femke of een van de andere professionals uit ons arbeidsrechtteam.