De kosten van wegkijken: wanneer niets doen wél aansprakelijkheid betekent

De kosten van wegkijken: wanneer niets doen wel aansprakelijkheid betekent

Grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer begint vaak klein: een opmerking, een grap, roddels of subtiele uitsluiting. Juist in dit grijze gebied wordt door werkgevers regelmatig weggekeken, omdat er (nog) geen sprake lijkt van een duidelijk incident. Toch kan er al wel degelijk sprake zijn van grensoverschrijdend gedrag, met grote gevolgen als signalen worden genegeerd.

De vraag is dan ook: heeft het nalaten van actie bij grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer financiële consequenties voor de werkgever? Het korte antwoord is: ja. In deze blog lees je hoe wegkijken kan leiden tot klachten, uitval, aansprakelijkheid én concrete kosten.

De gevolgen van niets doen in de praktijk

Niets doen leidt vaak tot het verleggen van grenzen door degene die zich ongewenst gedraagt. Zolang iemand niet wordt aangesproken, kan het gedrag worden ervaren als gedoogd. Binnen teams kan dit snel normaliseren, waardoor 'onschuldige' grapjes en roddels kunnen escaleren naar intimidatie, uitsluiting of discriminatie.

Voor de medewerker die hiermee wordt geconfronteerd, heeft dit vaak grote gevolgen voor het gevoel van veiligheid en vertrouwen binnen de werkomgeving. Dit kan leiden tot stressklachten, verminderde inzetbaarheid en uiteindelijk zelfs uitval. Voor de werkgever ontstaat daarmee niet alleen een arbeidsrechtelijk risico, maar ook een aanzienlijk financieel risico.

Onder niets doen valt ook het parkeren van meldingen. Reacties als "we komen hier later op terug" of "we houden het in de gaten" kunnen in de praktijk worden ervaren als een gebrek aan actie. Dit tast het vertrouwen van werknemers aan en vergroot de kans op verergering van klachten, met alle gevolgen van dien.

De kosten van verzuim door grensoverschrijdend gedrag

Wanneer grensoverschrijdend gedrag leidt tot ziekteverzuim, lopen de kosten voor werkgevers snel op. Deze kosten bestaan niet alleen uit het doorbetalen van loon tijdens ziekte, maar ook uit een reeks indirecte kosten die vaak worden onderschat.

Denk hierbij aan:

1. Loonkosten tijdens ziekte, eventueel aangevuld met werkgeverslasten
   
2. Kosten voor arbodienstverlening, bedrijfsarts en eventuele interventies
   
3. Productiviteitsverlies, doordat werk blijft liggen of door collega's moet worden opgevangen
   
4. Vervangingskosten, zoals tijdelijke inhuur of overbelasting van het team
   
5. Kosten van re-integratie, begeleiding en aanpassingen op de werkvloer
   
   Daarbij komt dat langdurig verzuim vaak een weerslag heeft op het hele team. De werkdruk neemt toe, het werkplezier daalt en het risico op nieuw verzuim groeit. Grensoverschrijdend gedrag dat niet wordt aangepakt, kan zo uitgroeien tot een structureel organisatieprobleem met blijvende financiële gevolgen.

De echte kosten van wegkijken

Wanneer een werkgever signalen of meldingen van ongewenst gedrag onvoldoende serieus neemt, geen onderzoek doet of nalaat passende maatregelen te treffen, kan dit uiteindelijk leiden tot aansprakelijkheid voor de schade die een werknemer lijdt. Die schade kan bestaan uit inkomensverlies, medische kosten en immateriële schade door psychisch letsel.

In situaties waarin een werknemer het dienstverband beëindigt omdat de werkomgeving onveilig is geworden, kan het nalaten van actie bovendien zwaar worden aangerekend. In de rechtspraak is herhaaldelijk geoordeeld dat het niet adequaat reageren op meldingen van grensoverschrijdend gedrag kan worden gezien als ernstig verwijtbaar nalaten, zeker wanneer een werknemer daardoor arbeidsongeschikt raakt.

Tot slot

Wegkijken bij grensoverschrijdend gedrag is geen neutrale keuze. Het vergroot de kans op escalatie, uitval en hoge kosten voor de organisatie. Tijdig ingrijpen, meldingen serieus nemen en passende maatregelen treffen is daarom niet alleen cruciaal voor een veilige werkomgeving, maar ook om verzuim, aansprakelijkheid en financiële schade te beperken.

Meer informatie?

Heb je vragen over je verplichtingen als werkgever bij grensoverschrijdend gedrag? Wij denken graag met je mee.