Het proces van een bedrijfsovername bestaat uit verschillende fases en is (mede) afhankelijk van hoe het verkoopproces wordt ingericht. Een door en namens verkoper geregisseerd verkoopproces met meerdere bieders (controlled auction) wordt bijvoorbeeld anders ingericht dan een zorgvuldig opgebouwd 1-op-1 traject. Desondanks kent het bedrijfsovernameproces een zeker stramien. Dat wordt hieronder in kaart gebracht.
De voorbereidende fase
Iedere - goed georganiseerde - bedrijfsovername begint met het tijdig verkoopklaar maken van de te verkopen onderneming (de "Target"). Dat zorgt in de regel voor een efficiënter en gecontroleerder verkoopproces, waarbij zowel koper als verkoper minder snel met onaangename verassingen worden geconfronteerd. Ook wordt dan door verkoper zijn 'dealteam' samengesteld (bestaande uit financieel adviseurs, fiscalisten en advocaten). De financieel adviseur zorgt in deze fase voor een (indicatieve) waardering van de Target.
De verkennende fase
Het benaderen van potentiële kopers gebeurt in eerste instantie vaak via een zgn. 'Teaser.' Dit is een korte, geanonimiseerde schets van de Target waarmee interesse wordt gewekt en gepeild bij gegadigden. In dit stadium wordt nog geen gevoelige informatie over de Target gedeeld. Met de gegadigden die geïnteresseerd zijn worden vertrouwelijke gegevens over de Target gedeeld via een informatiememorandum (het "IM"). Het IM betreft een profielschets van de Target. Daarin wordt gedetailleerde en vertrouwelijke informatie verstrekt over onder meer de juridische structuur van de Target, haar marktpositie, de belangrijkste klanten en leveranciers, de organisatie, bekende risico's, historische cijfers (performance) en prognoses. Vóórdat het IM wordt verstrekt tekenen de relevante partijen een geheimhoudingsovereenkomst (NDA). Daarin worden afspraken vastgelegd over het gebruik en de openbaarmaking van vertrouwelijke informatie over de Target. Ongeoorloofde openbaarmaking wordt in de regel gesanctioneerd met een (hoge) boete.
Biedingen en persoonlijk contact
Potentiële kopers die ervan overtuigd zijn geraakt dat de Target een interessant overnameobject is, worden uitgenodigd een bieding uit te brengen, via een non binding offer ("NBO"). Op basis van de ontvangen NBO's zal verkoper bepalen of zij met enkele van de potentiële kopers in gesprek wil blijven of liever toewerkt naar exclusiviteit zodat enkel nog bilaterale gesprekken en onderhandelingen plaatsvinden. Daarna vinden vaak gesprekken (en presentaties) plaats tussen de vertegenwoordigers van koper en het management van verkoper. Die gesprekken vormen vaak voor zowel verkoper als koper een peilmoment om te bepalen of er voldoende draagvlak is om de gesprekken, en in het verlengde daarvan de onderhandelingen, voort te zetten.
Intentieverklaring
Nadat koper en verkoper elkaar (vooralsnog) gevonden hebben, wordt vaak een intentieovereenkomst (LOI of Termsheet) opgesteld, waarin de contouren van de beoogde transactie worden vastgelegd. De mate van gedetailleerdheid hangt af van geval tot geval. Overigens moet men zich erop bedacht zijn dat de naam 'intentieovereenkomst' een enigszins misleidend karakter heeft. Daarin staan immers wel degelijk bindende afspraken.
De onderzoeksfase; Due diligence
Vlak na het tekenen van de intentieovereenkomst volgt het due diligence onderzoek door Koper. Zowel op financieel, juridisch, fiscaal als commercieel vlak wordt de Target doorgelicht. In de intentieovereenkomst is veelal opgenomen dat een voor koper tevredenstellende uitkomst van het due diligence onderzoek een voorwaarde vormt voor het aangaan van de beoogde transactie.
Contracten
De uitkomsten van het due diligence worden deels vertaald in de koopovereenkomst aandelen (SPA) via koopprijsaanpassingen, garanties, vrijwaringen, zekerheden, bepalingen met betrekking tot (beperkingen van) aansprakelijkheid en voorwaarden vóórdat de transactie juridisch geëffectueerd wordt ("Closing"). Daarnaast worden ook andere contracten uitonderhandeld, bijvoorbeeld verkopersleningen, arbeids- of managementovereenkomsten, aandeelhoudersovereenkomsten (als niet 100% van de aandelen worden verkocht) enzovoorts.
Overige aandachtspunten
Één van de onderwerpen die bijzondere aandacht verdient is 'medezeggenschap'. Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld een adviesaanvraag bij de ondernemingsraad nodig zijn of kunnen de SER Fusiegedragsregels een rol spelen in het overnameproces. Partijen moeten zich daar tijdig van bewust zijn en uitvoering aan geven.
Closing
Afsluitend vindt de Closing plaats op het kantoor van de notaris. Daar worden de (laatste) benodigde stukken getekend, waaronder - uiteraard - de notariële leveringsakte én (niet geheel onbelangrijk) wordt de champagne ontkurkt.
Meer weten?
Wil je jouw bedrijfsovername zorgvuldig (laten) voorbereiden en efficiënt uitvoeren, neem dan contact op met Onno Cusell of één van onze andere professionals uit het team Corporate/M&A.
