Als je een belangrijk besluit gaat nemen, wil je als ondernemer en werkgever graag doorpakken. Tegelijk moet je in veel gevallen tijdig de OR t betrekken. Door vooraf scherp te krijgen wat je moet voorleggen en wat niet, voorkom je discussie achteraf en houd je de regie over het proces.
Instemming
Artikel 27 van de WOR bepaalt dat de ondernemer instemming van de OR nodig heeft voor het vaststellen, wijzigen of intrekken van regelingen over een aantal specifieke onderwerpen. Het gaat daarbij onder meer om:
- pensioen- en winstdelingsregelingen
- arbeids- en rusttijden
- belonings- en functiewaarderingssystemen
- ziekteverzuimbeleid
- arbeidsomstandigheden
- opleidingsbeleid
- personeelsbeoordeling
- klachtenregelingen
- regelingen over de verwerking van persoonsgegevens van werknemers
Doorslaggevend is of sprake is van een "regeling": een algemene, voor een groep medewerkers geldende set regels of (beleids)afspraken. Een individueel besluit valt hier in beginsel dus niet onder. Verder is van belang of een onderwerp al uitputtend in een toepasselijke cao is geregeld. In dat geval bestaat in beginsel geen instemmingsrecht van de OR op dat specifieke punt.
De ondernemer moet het voorgenomen besluit schriftelijk en gemotiveerd ter instemming aan de OR voorleggen, waarbij inzicht moet worden gegeven over de gevolgen voor werknemers. Daarnaast moet de ondernemer hierover met de OR ten minste éénmaal overleg voeren in een zogenoemde overlegvergadering.
Het voorgenomen besluit kan in principe niet worden genomen zonder dat de OR daarmee heeft ingestemd. Ontbreekt de vereiste instemming, dan is het besluit nietig. De OR moet zich dan binnen één maand na kennisneming van het besluit schriftelijk op de nietigheid beroepen. De ondernemer kan vervolgens vervangende toestemming vragen aan de kantonrechter. Wordt een nietig besluit toch uitgevoerd, dan kan de OR de kantonrechter verzoeken de uitvoering ervan alsnog te verbieden.
Lees ook:'We groeien door, wanneer ben je verplicht een PVT of OR in te stellen?
Advies
Naast het instemmingsrecht kent de WOR in artikel 25 een adviesrecht toe aan de OR. Dit geldt voor belangrijke voorgenomen besluiten die de onderneming in organisatorische of economische zin raken, zoals:
- overdracht van zeggenschap
- samenwerking of beëindiging daarvan
- belangrijke investeringen
- reorganisaties
- belangrijke wijzigingen in de organisatie of in de verdeling van bevoegdheden
- inkrimping of uitbreiding van activiteiten
- het invoeren van belangrijke technologische of organisatorische veranderingen die gevolgen hebben voor de arbeid.
Een adviestraject dient te voldoen aan een aantal eisen. Zo moet de adviesaanvraag tijdig aan de OR worden voorgelegd, zodat deze daarop nog wezenlijke invloed kan uitoefenen. Dit houdt in dat de OR ruim vóór de besluitvorming betrokken moet worden. Met andere woorden: de ondernemer moet nog steeds de mogelijkheid hebben om actie te ondernemen op basis van alternatieven die door de OR worden aangedragen. Daarnaast moet de ondernemer een overzicht geven van de beweegredenen voor het besluit evenals de gevolgen daarvan voor de werknemers en de naar aanleiding daarvan voorgenomen maatregelen. Ook over de adviesaanvraag moet de ondernemer ten minste éénmaal overleg voeren met de OR.
De OR kan een neutraal, positief of negatief advies afgeven. In tegenstelling tot het instemmingsrecht is de ondernemer niet gebonden aan het advies van de OR. Wordt echter afgeweken van het advies van de OR, dan moet dat schriftelijk en gemotiveerd gebeuren en geldt een opschortingstermijn van één maand voordat het besluit mag worden uitgevoerd. De OR kan van deze termijn afzien. De periode van opschorting is bedoeld om de OR de mogelijkheid te geven beroep in te stellen bij de Ondernemingskamer, als hij van mening is dat de ondernemer bij afweging van de betrokken belangen niet in redelijkheid tot het besluit had kunnen komen.
Hoe TK kan ondersteunen?
Medezeggenschap functioneert het best als werknemers tijdig en op de juiste manier worden betrokken. Dat vraagt om duidelijke afspraken, kennis van de WOR en een samenwerking die past bij de organisatie. Bij TK kijken we daarom verder dan de wet alleen. We adviseren werkgevers en medezeggenschapsorganen over de inrichting van de medezeggenschap en werkwijze, begeleiden advies- en instemmingstrajecten en denken mee over strategie, proces en risico's. Loopt een traject vast of dreigt discussie te ontstaan? Dan brengen we snel helderheid en helpen we toe naar een werkbare oplossing, zodat medezeggenschap versterkt in plaats van vertraagt.
Meer informatie of vragen?
Wil je sparren over de inrichting van medezeggenschap, een lopend advies- of instemmingstraject of de aanpak bij een voorgenomen reorganisatie? Neem dan contact op met één van de professionals uit het team. We bespreken waar jouw organisatie staat, welke verplichtingen en aandachtspunten spelen en welke aanpak het beste aansluit bij jouw situatie.