Voorlopig getuigenverhoor in hoger beroep

Waarom dit onderwerp er voor jouw bedrijf toe doet

Bij de overname van een onderneming draait alles om informatie. Als koper wil je precies weten wat je koopt, en als verkoper sta je garant voor de juistheid van bepaalde feiten. Maar wat als na de overname blijkt dat essentiële informatie is achtergehouden? En wat als de rechter in eerste aanleg jouw vordering afwijst zonder je de kans te geven getuigen te horen? Het Gerechtshof Amsterdam wees op 27 januari 2026 een beschikking die laat zien dat het voorlopig getuigenverhoor in hoger beroep een effectief middel kan zijn om jouw bewijspositie te versterken, ook wanneer de eerste rechter daar geen ruimte voor bood. Deze uitspraak is van belang voor iedere onderneming die betrokken is bij een overnamegeschil of een procedure over garanties en aansprakelijkheid uit een koopovereenkomst.

De zaak: een overname van € 75 miljoen en een verzwegen risico

De beschikking van het Gerechtshof Amsterdam van 27 januari 2026 draait om de aankoop van alle aandelen in een vennootschap voor ruim € 75,4 miljoen. De koper en de verkoper hadden op 20 oktober 2020 een share sale and purchase agreement gesloten. In het kader van die koopovereenkomst had de verkoper bepaalde informatiegaranties verstrekt aan de koper. Daarnaast had de koper een zogeheten Warranty & Indemnity verzekering (W&I-verzekering) afgesloten bij een drietal buitenlandse verzekeraars. Met die verzekering had de koper het risico van inbreuken op de garanties door de verkoper verzekerd, tot een maximaal dekkingsbedrag van € 40 miljoen.

Na de overname bleek dat de grootste klant van de overgenomen onderneming plannen had om bepaalde activiteiten zelf te gaan uitvoeren, de zogeheten insourcing-plannen. Die plannen leidden er uiteindelijk toe dat deze klant in 2023 de relatie met de overgenomen onderneming beëindigde. De koper stelde dat de verkoper vóór het sluiten van de koopovereenkomst al op de hoogte was van deze plannen en de ernstige financiële gevolgen daarvan, maar dat de verkoper had verzuimd deze informatie te delen. Volgens de koper was daarmee sprake van een inbreuk op de informatiegarantie uit de koopovereenkomst, met als gevolg dat de aandelen aanzienlijk minder waard waren dan de betaalde koopsom.

Eerste aanleg: vordering afgewezen, geen gelegenheid voor getuigenbewijs

De koper startte in april 2023 een procedure bij de rechtbank en vorderde onder meer een verklaring voor recht dat sprake was van een garantieschending, plus betaling van het volledige dekkingsbedrag van € 40 miljoen. De verzekeraars weigerden uitkering en riepen de verkoper in vrijwaring op. Bij vonnis van 26 maart 2025 wees de rechtbank alle vorderingen af. De rechtbank oordeelde dat de verkoper de garantie niet had geschonden en dat er dus ook geen vordering op de verzekeraars bestond. Opvallend genoeg stelde de rechtbank de koper niet in de gelegenheid om haar stellingen door middel van het horen van getuigen nader te bewijzen.

Hoger beroep en het verzoek tot voorlopig getuigenverhoor

De koper ging in hoger beroep en diende daarnaast een verzoekschrift in op grond van artikel 196 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). Sinds 1 januari 2025 is de Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht van kracht. Op grond van deze nieuwe regeling kan een partij de rechter verzoeken om een voorlopig getuigenverhoor te bevelen, ook in de fase vóórdat het inhoudelijke debat in hoger beroep is gevoerd. Het verzoekschrift werd op 9 mei 2025 ingediend, ruim voordat de hoofdzaak op 22 juli 2025 op de rol van het hof werd ingeschreven. Het verzoek was daarmee tijdig.

De koper wilde met het getuigenverhoor vooral duidelijkheid verkrijgen over wat de verkoper precies wist van de insourcing-plannen, welke impact die plannen hadden op de overgenomen onderneming en waarom de verkoper deze informatie niet had gedeeld. Het doel was om op basis van de getuigenverklaringen de grieven in hoger beroep beter te kunnen formuleren en de bewijspositie te versterken.

Het oordeel van het hof: toewijzing met begrensde bewijsthema's

De verzekeraars en de verkoper verzetten zich tegen het verzoek. Zij voerden aan dat de koper geen belang had bij het getuigenverhoor, dat het verzoek in strijd was met de goede procesorde en dat sprake was van misbruik van bevoegdheid. Het voorlopig getuigenverhoor zou in hun ogen neerkomen op een verkapt hoger beroep tegen het oordeel van de rechtbank dat het bewijsaanbod werd gepasseerd.

Het hof verwierp deze principiële bezwaren. Het wettelijk uitgangspunt is dat een verzoek tot een voorlopig getuigenverhoor wordt toegewezen, tenzij een van de in artikel 196 lid 2 Rv genoemde afwijzingsgronden zich voordoet. Het hof oordeelde dat de koper een gerechtvaardigd belang had bij het verzochte getuigenverhoor. Het instrument past binnen de herkansingsfunctie van het hoger beroep en stelt een partij in staat om haar processuele positie beter te beoordelen. Bovendien zou de uitkomst van de verhoren er zelfs toe kunnen leiden dat de koper de zaak niet voortzet, wat bijdraagt aan een efficiënte procesvoering.

Tegelijkertijd oordeelde het hof dat de bewijsthema's in de specifieke omstandigheden van deze zaak te ruim waren geformuleerd. Met het oog op de goede procesorde en om een zogeheten fishing expedition te voorkomen, bakende het hof de thema's af. Het getuigenverhoor mag uitsluitend betrekking hebben op de precieze inhoud van de insourcing-plannen en wat daarover aan de verkoper is medegedeeld vóór de leveringsdatum, op de ernst en impact van die plannen voor de overgenomen onderneming en op de kenbare negatieve gevolgen in de periode vóór de overname. Twee andere bewijsthema's die de koper had voorgesteld, namelijk over de beslissing van de verkoper om informatie te verzwijgen, liet het hof buiten het getuigenverhoor.

Het hof wees het verzoek toe voor het horen van vijf met name genoemde getuigen en bepaalde dat de verhoren zullen plaatsvinden in de periode van maart tot en met mei 2026.

Wat betekent deze uitspraak voor jouw bedrijf?

Deze beschikking is om meerdere redenen relevant voor ondernemingen die te maken krijgen met een geschil na een overname of een andere transactie.

Ten eerste bevestigt het hof dat het voorlopig getuigenverhoor ook in hoger beroep een volwaardig instrument is, zeker onder het nieuwe bewijsrecht dat per 1 januari 2025 geldt. Als de rechtbank jouw bewijsaanbod heeft gepasseerd of je onvoldoende gelegenheid hebt gekregen om getuigen te horen, biedt het hoger beroep een tweede kans. Het voorlopig getuigenverhoor kan je helpen om voorafgaand aan het inhoudelijke debat in hoger beroep de relevante feiten scherp te krijgen.

Ten tweede maakt de uitspraak duidelijk dat het hof wel degelijk grenzen stelt aan de reikwijdte van het getuigenverhoor. Bewijsthema's moeten voldoende bepaald zijn en mogen niet zo ruim worden geformuleerd dat sprake is van een fishing expedition. Het loont dus om bewijsthema's zorgvuldig en gericht te formuleren.

Ten derde onderstreept de zaak het belang van goede informatiegaranties in een koopovereenkomst bij een overname. De W&I-verzekering speelt in dit type geschillen een cruciale rol, maar het succes van een claim staat of valt met het bewijs dat een garantie daadwerkelijk is geschonden. Het tijdig en strategisch veiligstellen van bewijs is daarbij van groot belang.

Wat kun je doen?

Zorg bij iedere overname voor duidelijke en goed afgebakende garantiebepalingen in de koopovereenkomst. Bewaar alle correspondentie en documentatie die verband houdt met de informatieverstrekking rondom de transactie. Komt het toch tot een geschil over de nakoming van garanties of de dekking onder een W&I-verzekering, dan is het zaak om direct een strategie te bepalen voor het veiligstellen en vergaren van bewijs. Dat geldt niet alleen in eerste aanleg, maar ook als je in hoger beroep je bewijspositie wilt versterken.

Meer informatie?

TK heeft ruime ervaring met overnamegeschillen, procedures over garantieaanspraken en W&I-verzekeringen, en het voeren van complexe bewijsprocedures waaronder voorlopige getuigenverhoren. Wij denken graag met je mee over de beste aanpak voor jouw zaak. Neem vrijblijvend contact op met Michiel of één van de professionals uit het team om te bespreken wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen.