In het onderwijs blijft ziekteverzuim een complex onderwerp. De Wet verbetering poortwachter vormt het wettelijk startpunt, maar daaromheen ligt een stelsel van cao-afspraken, Arbowetgeving, privacyregels en sectorspecifieke verplichtingen. In de onderstaande tekst zetten we uiteen waar de knelpunten zitten en waar die in de praktijk steeds weer terugkomen.
Waarom is ziekteverzuim in het onderwijs anders?
De arbeidsmarkt is krap en vervanging bij uitval is lastig te organiseren, zeker bij langdurig zieke werknemers. Verzuim heeft daardoor niet alleen financiële gevolgen, maar het raakt ook direct de continuïteit van het onderwijs en de werkdruk van collega's die de uitgevallen kracht moeten opvangen.
Daar komt bij dat de cao's voor het primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo) en hoger onderwijs (hbo/wo) elk eigen afspraken bevatten over:
- loondoorbetaling bij ziekte;
- wachtdagen en aanvullingsregelingen;
- re-integratieverplichtingen van werkgever en werknemer.
Die afspraken wijken op sommige onderdelen af van wat de wet voorschrijft. In de cao's voor het primair en voortgezet onderwijs gelden bijvoorbeeld specifieke termijnen voor loondoorbetaling bij ziekte die niet gelijk zijn aan de wettelijke standaard. Wie dit onderscheid niet bewaakt, riskeert een loonsanctie van het UWV: een verlenging van de loondoorbetalingsverplichting met maximaal één jaar, als re-integratieverplichtingen onvoldoende zijn nagekomen.
Het is daardoor essentieel om verplichtingen altijd af te stemmen op zowel de toepasselijke cao als de wettelijke kaders. In de praktijk zien wij dat het bewaren van dat overzicht een terugkerend knelpunt is.
Drie lagen, drie risico's
In het onderwijs werken vrijwel altijd meerdere bestuurslagen samen: schoolleiders, directie en bovenschools management. Juist in die gelaagdheid gaat het regelmatig mis:
- Een schoolleider handelt met de beste intenties, maar past onbewust een andere lijn toe dan HR op bestuursniveau heeft uitgezet.
- De bedrijfsarts adviseert op basis van de wet, terwijl de cao een afwijkende verplichting kent.
- Een leidinggevende vraagt bij een ziekmelding naar de aard van de klachten, wat in strijd is met de AVG en de Arbowet, die vastleggen welke gezondheidsgegevens een werkgever wel en niet mag verwerken. In deze blog leggen we uit welke vragen je als werkgever wél en niet mag stellen bij een ziekmelding.
Het resultaat is een verzuimproces zonder uniforme werkwijze. En elke afwijking van de juiste procedure vergroot het risico op een loonsanctie, een arbeidsconflict of een privacy schending.
De regie is de kern
De vraag voor HR-directeuren en bestuurders is niet alleen of het verzuimdossier op orde is, maar of het proces erachter werkt. Weten leidinggevenden wat zij bij een ziekmelding wel en niet mogen vragen? Sluit het verzuimprotocol aan op de cao-afspraken voor jouw sector? En sturen leidinggevenden op alle niveaus op dezelfde lijn?
Wie die vragen niet met zekerheid kan beantwoorden, mist mogelijk grip op een traject dat bij elke ziekmelding opnieuw begint met bovenstaande risico's tot gevolg.
Hoe zorgt TK ervoor dat je verder kunt?
Heb je twijfels of het verzuimbeleid binnen jouw onderwijsinstelling aansluit op de geldende wet- en regelgeving en cao-afspraken? Wij helpen je om grip te krijgen op het verzuimproces. Van het beoordelen van verzuimprotocollen tot het adviseren over re-integratieverplichtingen en de rolverdeling tussen HR, leidinggevenden en bestuur. Zo beperk je juridische risico's en zorg je voor een duidelijke, uniforme aanpak.
Wil je weten waar jouw organisatie staat?
Neem contact op met Carina of één van de andere professionals uit ons arbeidsrechtteam. We denken graag met je mee.
